Yasemin Katı

Yasemin Katı

ebrar4406@hotmail.com

ADAY ÖĞRETMENLİKTE SÜREÇ

ADAY ÖĞRETMENLİKTE SÜREÇ DEĞERLENDİRMESİ

 

Milli Eğitim Bakanlığının uygulamaya yeni koyduğu aday öğretmen yetiştirmeye yönelik iş ve işlemlerin muhataplarıyla görüşerek, artı ve eksilerini onların bakış açılarıyla gündeme taşımayı uygun bulduk. İşin mutfağında yer alan ve görüşlerini bizlerle paylaşan aday öğretmen, danışman öğretmen ve okul idarecilerine katkılarından dolayı peşinen teşekkürler.  

ADAY ÖĞRETMEN GÖZÜYLE;

Aday öğretmen hem diğer öğretmenler, hem de öğrenci nazarında öğretmen olarak kabul edilmiyor. Kendisine gereken ciddiyet ve saygı gösterilmiyor.

Staj yapılan okulda ortam müsait olmayabiliyor. Örneğin okul; müzik dersi, resim dersi, fen dersi gibi derslerde gerekli eğitim materyallerine sahip olmayabiliyor ki bu durum aday öğretmenin kendisini yetiştirmesi sürecini olumsuz etkiler.

KPSS  gibi zorlu bir sınavdan geçerek farkını belli edenlerin yeniden yazılı ve sözlü sınavlara tabi tutulması ve yapılan sürekli değerlendirmeler (eğitim kurumu müdürü, danışman öğretmen, maarif müfettişi tarafından) adayı olumlu güdülemiyor.

KPSS’den sonra yukarıda sıfatı zikredilenler tarafından puana tabi tutulan aday öğretmenler, 50 puanın üzerinde aldıkları takdirde ve yazılı- sözlü sınavları kazandıktan sonra, öğretmen olarak atandıkları kurumda göreve başlıyor.

Sınavın, yazılı ve sözlü olarak yapılması halinde önce yazılı sınav, bu sınav sonuçlarının açıklanmasını beklemeden de sözlü sınav yapılıyor.

Sınavda başarılı olamayan aday öğretmenler, il içinde aynı hizmet alanında başka bir eğitim kurumunda görevlendirilerek, ilgili yönetmelik hükümlerine göre yeniden performans değerlendirmesi ve sınava tabi tutuluyor. Bu aşamalardan geçemeyip, 50 puan altında aldıkları takdirde de meslekten ihraç ediliyor. Ancak bunlardan aday öğretmenliğe başlamadan önce ilgili mevzuata göre devlet memurluğunda adaylıkları kaldırılarak asıl memurluğa atanmış olanlar, bakanlıkta kazanılmış hak aylık derecelerine uygun memur kadrolarına atanıyor.

KPSS’ yi bir dolu psikolojik buhranla atlattıktan sonra bu badirelerden geçebilen veya geçemeyen aday, üzerinde bir yığın yeni psikolojik baskı hissetmeye devam ediyor.

Aday öğretmenlerin dosya tutması, sürekli forumlar doldurmaları (kitap değerlendirme, haftalık faaliyet, film izleme, okul dışı faaliyetler, ders izleme gibi konularda formlar doldurup, etkinlik dosyası hazırlama, yıllık plan, zümre, vs.) onların evraklarda kaybolmasına sebep oluyor. Sonrasında da bu evraklardan müteşekkil dosyalarla mülakata alınıyorlar.

6 hafta ders dinleyen adaylar, sonraki 8 hafta danışman gözetiminde ders anlatıyor. Bu esnada da 40 maddeden oluşan form, danışman öğretmen tarafından dolduruluyor. (40 dakikalık dersin her dakikasına bir madde düşüyor).Aday öğretmen bir gün içerisinde 3 saat ders dinleyip, 3 saat form dolduruyor. Günlük 6 saat okulda kalmış oluyor. Okulda geçen saatlerin yarısında formlarla uğraşmak, uzun vadede adaya ne kazandırıyor?

İlköğretime atanıp lisede staj yapan adaylar da mevcut. Bu adaylar da atandıkları kuruma gittikleri takdirde sıkıntı yaşayabilir. Bu anlamda atandığı kuruma denk bir kurumda staj yapması daha iyi olacaktır.

Staj sürecinde aday öğretmen bakanlık tarafından belirlenen 10 filmi izleyip 5 kitabı okuyor. Sonrasında ise bunların, kişisel ve mesleki katkıları yorumlanıyor. Bu aktiviteler verimli olabilir.

DANIŞMAN ÖĞRETMEN GÖZÜYLE;

Danışman öğretmen, kendisine gelen bir mesajla danışman olduğu durumunu öğrenebiliyor yani olaydan haberi yok. Danışman öğretmene danışılarak bu iş için ismi gönderilenlerin yanında, danışılmadan seçilen danışman öğretmenler de mevcut ki bu tarz bir seçilme etik değildir. Sadece bu konuda dahi her okulda farklı uygulama var. Adayın yetiştirilmesinin, kurumda ciddi mi gayri ciddi mi yapılacağı, işin başından danışmanın tespit şekliyle aslında belli oluyor.

Bu haber bakanlık yetkilileri tarafından danışman öğretmenlere devrim niteliğinde duyuruldu. Aday öğretmenlerin yetiştirilmesi noktasında yapılan yenilikler devrim niteliğinde olabilir ama bu işin arkasının ne kadar doldurulduğu daha önemli.

Yapılan 3 günlük seminerde bilgilendirilen danışman öğretmenler bu işle görevlendirilmiş oluyorlar.

Süreç boyunca doldurulması gereken, anlaşılmaz ve yoğun formlar hazırlanmış, daha anlaşılır formlar hazırlanabilir.

Ders anlatacak danışman öğretmenle derse giren stajyer öğretmen bir köşeye çekilerek, şubeyi belirttiği formlarına gözlemlerini not ediyor. Öğretmenimiz şöyle yaptı, böyle anlattı, şu tekniği kullandı gibi…Tüm okullarda bunun hakkıyla uygulandığı konusu şüphelidir. Çünkü doldurması gerekenlerle fazlasıyla uğraşıyor. Evraklar masa başı hissi uyandırıyor. Oysa önemli ve kalıcı olan stajyerin aktif olmasıdır.

Bu görev için danışman öğretmen, herhangi bir ücret veya taltif almıyor ki bu işin en yoğun yükünü çeken kişidir. Bu tuhaf ve komiktir çünkü en can alıcı işi danışman yapıyor, idareyle beraber haftalık plan yapıyor, hünerlerini sergiliyor, rol model oluyor ama işin karşılığında hiçbir maddi kazancı yok. Bu ciddi bir paradokstur. Bu durum aşılamazsa danışmanlar bu işe angarya olarak bakar. Sadece evrak doldurma olarak uygular. Çünkü herkes idealist değil.

Türkiye’de hangi meslekte bu türden bir fedakârlık örneğiyle hayır hasenatla iş yapılıyor? Veya başka meslek gruplarına bu türden ödemeler yapılırken, söz konusu olan öğretmenler olduğunda bu niçin esirgeniyor? Maaş seviyesi devlet memurları içerisinde neredeyse en düşük seviyede olan bir meslek grubuyken üstelik. Elbetteki danışman öğretmen bu tür bir görevlendirmede ücret soracaktır. Örneğin üniversiteden gelen stajyer öğrencilerin danışmanına 710 TL civarında ücret veriliyorken, stajyer öğretmenin yetiştirilmesi neden fedakârlığa terk ediliyor?

İşin çoğu, danışman ve aday arasında gerçekleşiyor. Adayların, işini ciddi yapan danışmanla derse girmeleri çok önemli. Çünkü adayların henüz ders tecrübeleri yok. Ehil olan danışman öğretmenin yanında daha çok kendisi uygulama yapmak suretiyle stajını tamamlayan aday öğretmenlerin sınırlarını aşacaklarını, kabuklarını kıracaklarını düşünebiliriz. Bu anlamda gerçekten faydalı olabilecek bir uygulamadır. Ama henüz ayakları yere basan bir sistem olmadığı da aşikâr, oturması gerekiyor.

Danışman öğretmene değer verilirse bu işten verim alınacaktır, aksi takdirde olay sadece, evrak ile sınırlı kalan, evraka boğulmuş bir mesele olacaktır.

İDARECİ GÖZÜYLE;

Ek ders dışında diğer özlük hakları mevcut olan adaylar, dört gün staj yaptıkları okulda düzenlenen programa, bir gün de ilçe milli eğitimin belirlediği programa uyuyorlar.

Değerlendiriciler; il millî eğitim müdürünce görevlendirilecek maarif müfettişi, aday öğretmenin görev yaptığı eğitim kurumu müdürü ve eğitim kurumu müdürünün görevlendirdiği danışman öğretmenden oluşuyor. Dolayısıyla aday öğretmenin staj yaptığı okulda, bu öğretmenlerden okul müdürü sorumludur.

Aday öğretmenler; bir gün idareyle çalışıyor. İdareyle çalıştıkları zaman diliminde, temel idari işlemleri öğreniyor. Devam devamsızlık ve rapor giriyorlar, KBS girişleri, taşınır, kantin… işlerini öğreniyorlar. Bu işlemleri öğrenmek amacıyla bir dönem idareyle çalışıyorlar ancak bu bilgiler, meslek açısından ilk aşamada işlerine yarayacak şeyler değil. İdareci olunca bu işleri zaten öğreneceklerdir.

Birincil görevi olan öğretmenliği kavramadan idari işlere atıldığı takdirde ister istemez kıyas yapma yoluna gidip, öğretmenliğe adım atmadan idarecilik düşünmeye başlıyorlar. Bu durum da asıl amaca hizmet etmiyor. Öğretmenlik mesleğine atanan bireylerin öncelikle mesleği ve branşı alanında donanması, fikri anlamda da bu amaç yolunda olgunlaşması gerekir. Aday, sadece öğretmenliğe odaklanmalıdır.

Adayların çoğunluğu memleketinde bu süreci geçiriyor. Atandığı kuruma ise adaylık sürecini başarıyla tamamladıktan sonra gidiyor. Aday eğitimi kapsamında ise bulundukları ilde (ili tanımak amacıyla) geziler yapılıyor. Doğup büyüdüğü kenti gezmesinin artıları var mıdır? Bu tarz bir etkinlik düzenlenecekse, adayın atandığı ilde geziler yapması bilmediği bu ili tanıması açısından daha faydalı olmaz mı?

Staj dönemlerini atandıkları illerde geçirseler daha verimli olur, görev yapacakları ili tez elden tanıma ve buraya alışma imkânı edinmiş olurlar, çevre edinme, okullarına alışma vs. süreci daha hızlı atlatılır.

Çok fazla evrak yükü var. Bu yük, bu işin üç sacayağı olan idare, danışman ve aday öğretmeni ciddi anlamda oyalıyor. Uygulamada, işe yaramayacak olan bir dizi evrak, iş yükünü fazlasıyla artırıyor.

Bazı okullarda çok fazla aday öğretmen var. Küçük okullarda bunlarla ilgilenmek de sıkıntılar doğuruyor.

Büyük okullarda staj yapıp, küçük okulda öğrendiklerini çok fazla uygulayamayarak uyum problemi yaşayacak aday öğretmenler, motivasyon açısından kötü etkilenerek, yaptıkları kıyas neticesinde de moral bozukluğu yaşayabilirler. İl merkezinde, büyük ve donanımlı bir okulda geçirilen staj süresinden sonra muhtemelen gideceği asıl kurumunda kendini atılmış hissedebilir ki bu durum verimini düşürür ve kaçma isteği uyandırır.

Sadece bir öğretmenin kontrolünde olan aday öğretmenlerin kontrolü yeterince yapılmıyor, danışman kriteri olan 10 yıl görev yapmış olmak gibi tek kriter var ancak bu süre zarfını dolduran her danışman da ehil durumda olmuş olmuyor, 10 yıllık süreyi doldurmak mesleki anlamda kendini yetiştirmiş olmak anlamına da gelmiyor. Öğretmenlik gözlenerek de yapılan bir meslek değil aynı zamanda, kimin gözetiminde olduğunuz kadar kimi gözlemlediğiniz de önemli. Olumsuz örnekler olabilir, sağlam kriterlerle faydalı olacak danışmanlar seçilmeli. Sistem seçim noktasında sıkıntılı.

Özlük haklarında hiçbir sıkıntı olmayan aday öğretmenlerin, stajlarını kendi memleketlerinde yapmalarının aday öğretmenin tercihine bırakılması öğretmen adına olumlu bir durum olarak kabul edilebilir.

Tüm bu aşamalardan geçen aday öğretmenin kazanımları, sürecin yönetimi açısından faydalı olabilir, ısınma turu gibi. Öğretmenler böylece,  derse girmeden bazı tecrübeler edinmiş oluyorlar.  

Yorum Yaz

Doğrulama Kodu
Yorumlar
Son Yazıları Tüm Yazıları

Malatya Platformu

Malatya Hava Durumu

malatya hava durumu malatya hava durumu

Site İstatistikleri [05.07.2017'den beri]

Çevrimiçi Ziyaretçi : 6
Bugün : 83
Bu Ay : 16163
Toplam : 25421

Son Eklenen Firmalar

Büyük Otel

FİRMA DETAYI

Hayat Hastanesi

FİRMA DETAYI

Park Hospital

FİRMA DETAYI

Çapa Tarım

FİRMA DETAYI

Çınar Koleji

FİRMA DETAYI

Lojman Taksi

FİRMA DETAYI
Haber Scripti: KayısıNet - Malatya Web Tasarım | Hosting Yer Sağlayıcı: MiTelekom