Abdulkadir Çolak

Abdulkadir Çolak

abdulkadir-colak@yahoo.com

ACELECİLİK

ACELECİLİK

Yazı  dizimiz ile; Kutadgu Bilig’in atasözü değerindeki beyitlerinden aynı konuda olanları bir araya getirerek incelemeye devam ediyoruz. Bu yazıdaki konumuz:

Acelecilik.

Türk Dil Kurumunun sözlüğünde aceleci: (sıfat) “Tez iş gören, çabuk davranan, canı tez, farfara, fırtına gibi, içi tez, ivecen, iveğen, kıvrak, sabırsız, tez canlı, telaşlı, acul” olarak ifade edilmektedir. Acelecilik ise; (isim) aceleci olma durumu, ivecenlik olarak tarif edilmektedir.

Acelecilik, kültürümüzde hoş karşılanmayan bir insan davranışıdır. Bunun karşılığında insanlara teenni ve sabır tavsiye edilmektedir. Teenni: (isim) ilerisini düşünerek acelesiz iş görme, ağır davranma; sabır ise; (isim)  olacak veya gelecek bir şeyi telaş göstermeden bekleme anlamındadır.

Acelecilikle ilgili bir çok ayet görmekteyiz:

İnsan hayra dua ettiği gibi, şerre de dua etmektedir. İnsan, pek acelecidir. (17/11)   Onlara karşı acele davranma; biz onlar için ancak saydıkça sayıyoruz. (19/84)  De ki: "Kendisine acele etmekte olduğunuz şey benim yanımda olsaydı, benimle aranızda iş elbette bitirilmiş olurdu. Allah zulmedenleri en iyi bilendir. (6/5)  Allah´ın emri geldi, artık onda acele etmeyin. O (Allah), şirk koştukları şeylerden münezzeh ve yücedir. (16/1)  Hak olan, biricik hükümdar olan Allah yücedir. Onun vahyi sana gelip-tamamlanmadan evvel, Kur´an´ı (okumada) acele etme ve de ki: "Rabbim, ilmimi arttır." (20/114)  İnsan aceleden (aceleci olarak) yaratıldı. Size ayetlerimi yakında göstereceğim. Şimdi hemen acele etmeyin. (21/37)  Dedi ki: "Ey kavmim, neden iyilikten önce kötülük konusunda acele davranıyorsunuz? Allah´tan bağışlanma dilemeniz gerekmez mi? Umulur ki esirgenirsiniz." (27/46)  Onda acele edenler, (gerçekte) ona inanmayanlardır. İman edenler ise, ona karşı bir korku içindedirler ve onun gerçekten hak olduğunu bilirler. Haberiniz olsun; kıyamet-saati konusunda tartışanlar, gerçekte uzak bir sapıklık içindedirler. (42/1 ) Eğer Allah´a güzel bir borç verecek olursanız, onu sizin için kat kat arttırır ve sizi bağışlar. Allah Şekûr´dur (şükrü kabul edip çok ihsan eden), Halim´dir (cezayı vermekte acele etmeyendir). (64/17)  Onu (Kur´an´ı, kavrayıp belletmek için) aceleye kapılıp dilini onunla hareket ettirip-durma. (75/16)  İçinde acelecilik kelimesi bulunan bu ayetler çeşitli konular üzerinedir, bunları ayrıca kendi konum ve yerlerinde değerlendirmek gerekir.

Acelecilikle ilgili bir hadiste peygamberimiz  buyurdular ki: "Teenni, Allah Teala`dandır, acele de şeytandan."    (Abdulmüheymin İbnu Abbas - Kütübü sitte hadis no: 5843)

Kutadgu bilig’de acelecilikle ilgili olan beyitleri aşağıda sıralamaya çalışacağım.

Hangi işte acele edilirse o iş uzar ve gecikir; acele yapılan işler peşimanlıkla neticelenir. (beyit 556)

İşe acele ile girme, sabır ve teenni ile hareket et; acele yapılmış olan işler yarın peşimanlık getirir. (beyit 587)

Hiçbir işte acele etme, sabret, kendini tut; kul sabırlı olursa beylik mertebesini bulur. (beyit 588)

Dinle bak bilgili insan ne der; acele ile yapılan işlerin peşimanlığı yıllarca sürer. (beyit 631 )

Acele ile yapılan işler daima çiğ kalır, acele ile pişirilen yemeği yiyen insan hasta olur. (beyit 632)

Bütün yanlışlıkların başı aceleciliktir; bütün iyi işler daima teenni ile yapılan işlerdir. (beyit 633)

Acelecilik herkes için fenadır ve deruni bir korku neticesidir; eğer bu beyde olursa, onun yüzü kül renkli olur. (beyit 1996 )

Acele yapılan işler acı olur; acele yemek-içmek neticesinde hastalık gelir. (beyit 1998)

Her işte sükuneti tercih et, yalnız ibadette acele et, çabuk davran (beyit 1999)

Görüldüğü gibi acelecilik neticesinde işler ya yanlış olur ya da eksik kalır. Aceleciliğin sonucu maddi ya da manevi hastalıktır. Acelecilik bir korku sebebiyle olabilir. Acelecilik yıllarca pişmanlığa neden olur. Acele ile söylenen bir söz veya yapılan bir hareketin geri dönüşü olmaz; söz bir defa şöylenmiş, hata bir defa yapılmıştır artık. Acelecilik karşısında sabır ve teenni tavsiye edilmiştir. Acele etmeyen kişi bey olur. Acele etmekle iş çabuk olmaz belki gecikir, belki de hiç gerçekleşmez. Emniyet kemerini acele ile çekerseniz gelmez, ancak yavaş yavaş çekince gelebilir. Düşünmeden, planlama yapmadan bir işe girişmek de doğru değildir. Acele etmeden sükûnetle, teenniyle ve sabırla yapılan işler bize bir süreci çağrıştırmaktadır. Çağdaş yönetim de sonuçlardan daha çok sürece odaklanmıştır. Her bilim adamı işe a ve b’yi öğrenerek başlamıştır. Her holdingin temelinde küçük bir dükkan vardır. Her insanın temelinde bir nutfe, her koca çınarın başlangıcında bir tohum vardır. Bunları düşünerek yola koyulursak hem yarı yolda kalmayız hem de istenilen başarıya ulaşabiliriz.

“Meyveler sabırla olgunlaşırmış.” (Sezai Karakoç, Mona Roza)

Yalnız bazı işlerde acele davranmak tavsiye edilmiştir; ibadette, cenazeyi kaldırmada, gençleri evlendirmede ve borçları ödemede. Bunları geciktirmek vaktinin geçmesine ve bilinen bazı zararlara neden olabilir.

abdulkadir_colak@yahoo.com

Yorum Yaz

Doğrulama Kodu
Yorumlar
Son Yazıları Tüm Yazıları

Malatya Platformu

Malatya Hava Durumu

malatya hava durumu malatya hava durumu

Site İstatistikleri [05.07.2017'den beri]

Çevrimiçi Ziyaretçi : 8
Bugün : 62
Bu Ay : 20134
Toplam : 29392

Son Eklenen Firmalar

Büyük Otel

FİRMA DETAYI

Hayat Hastanesi

FİRMA DETAYI

Park Hospital

FİRMA DETAYI

Çapa Tarım

FİRMA DETAYI

Çınar Koleji

FİRMA DETAYI

Lojman Taksi

FİRMA DETAYI
Haber Scripti: KayısıNet - Malatya Web Tasarım | Hosting Yer Sağlayıcı: MiTelekom